1. Nguyên lý hoạt động của Cân Đĩa Roberval
Cân có hai cánh đòn đối xứng với độ dài bằng nhau từ điểm tựa trung tâm đến mỗi đĩa cân ($L_1 = L_2$).
Hệ thống giằng song song giữ cho hai mặt đĩa luôn nằm ngang.
Trạng thái thăng bằng xảy ra khi và chỉ khi tổng khối lượng ở đĩa trái bằng tổng khối lượng ở đĩa phải ($M_{\text{trái}} = M_{\text{phải}}$).
2. Cơ chế Chốt Hãm Cân (Arrestment Mechanism)
Trong phòng thí nghiệm chuẩn, cân luôn có chốt hãm:
- Khi Khóa cân (Locked): Đòn cân được cố định ở vạch số 0. Hãy khóa cân khi bạn muốn thêm, bớt hoặc di chuyển đồ vật để tránh làm rung lắc gãy trục.
- Khi Thả cân (Released): Đòn cân tự do dao động và nghiêng về bên có khối lượng lớn hơn. Khi kim chỉ đúng vạch số 0 ở giữa là cân đã thăng bằng!
3. Các hoạt động học tập đề xuất
- Đo khối lượng một vật: Đặt đồ vật cần đo vào đĩa trái. Đặt lần lượt các quả cân chuẩn vào đĩa phải cho đến khi kim chỉ đúng vạch 0. Khối lượng vật bằng tổng số ghi trên các quả cân ở đĩa phải.
- Đập tan ngộ nhận thể tích: Thử thách cặp đôi Khối xốp lớn (50g) và Quả cầu sắt nhỏ (300g) để thấy rõ: kích thước to không có nghĩa là nặng hơn!